جمعه, آذر 4, 1401
13.9 C
Rasht
خانهبازارگردیدلار و ارزهای بین المللیبررسی دلایل افزایش نرخ ارز و روش های کنترل آن

بررسی دلایل افزایش نرخ ارز و روش های کنترل آن

در شرایطی که شاهد تغییر روابط سیاست خارجی و سخت شدن معاملات ارزی و یا تغییر قیمت دلار هرات نیستیم، افزایش نرخ ارز منطقی به نظر نمی‌رسد.

به گزارش کافه کارآفرینی هپی لند و به نقل از خبرگزاری مهر، در ماه‌های اخیر روند نرخ ارز با شیب اندک صعودی بوده است. از طرفی مسئولان بانک مرکزی نیز اموری را به جهت تثبیت قیمت ارز انجام داده‌اند. اما با این وجود در روزهای اخیر افزایش بیش از ۲ هزارتومانی نرخ ارز در بازار آزاد رقم خورده است؛ آن هم در شرایطی که اتفاق عجیب و تأثیرگذاری به جهت صعود قیمت ارز مشاهده نشده است.

روند عرضه ارز، سیاست خارجه، دلار هرات، درگیری‌های جهانی، ارزش جهانی دلار و طلا و … با ثبات نسبی همراه بوده است و با این تفاسیر چه عاملی موجب رشد نرخ ارز شده است؟

از سالیان دور همواره رشد یکباره نرخ ارز اتفاق افتاده است. افزایش قیمتی که به‌صورت ناگهانی و بدون علت خاصی رخ می‌داد و بار دیگر نیز شاهد این امر هستیم.

کارشناسان اقتصادی راهکار خروج از افزایش ناگهانی نرخ ارز را شفافیت عنوان کرده بودند. با این وجود سامانه‌ای به جهت خرید و فروش و رصد بازار ارز از سوی بانک مرکزی معرفی نشده بود.

البته بانک مرکزی در روزهای اخیر از سامانه‌ای رونمایی کرد. به این ترتیب سامانه برخط بازار متشکل ارز ایران به‌منظور تسهیل فرایند خرید ارز اشخاص حقیقی و صرفه‌جویی در وقت متقاضیان توسط بانک مرکزی طراحی گردید.

در حال حاضر فقط امکان درخواست ارز مسافرتی و سایر از طریق این سامانه فراهم شده و متقاضی خرید ارز پس از ورود به سامانه، اطلاعات هویتی و درخواست خرید ارز خود را ثبت خواهد کرد. در صورت احراز صلاحیت برای خرید ارز بر اساس مقررات بانک مرکزی، سامانه فهرستی از نزدیک‌ترین شرکت‌های صرافی را به نمایش درمی‌آورد. پس از انتخاب یک صرافی توسط متقاضی، اطلاعات درخواست برای صرافی منتخب ارسال می‌شود. در صورت تأیید صرافی، پیامکی حاوی اطلاعات صرافی و تاریخ و ساعت مراجعه برای متقاضی ارسال می‌شود و متقاضی می‌تواند با همراه داشتن کارت ملی در زمان تعیین شده به صرافی مراجعه و ارز موردنیاز را خریداری کند.

گفتنی است در آینده‌ای نزدیک با همکاری بانک مرکزی و سایر نهادهای مربوط، امکان درخواست ارز برای سایر مصارف مطابق مقررات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران فراهم می‌گردد.

ورود وزارت اطلاعات و دستگیری متخلفان ارزی

به‌مانند گذشته هم‌زمان با افزایش نرخ ارز، شبکه‌ای از سودجویان توسط وزارت اطلاعات دستگیری شد. این شبکه در راستای افزایش کاذب تقاضای ارز و ایجاد جو ملتهب مشغول به فعالیت بوده است.

بر اساس بیانیه وزارت اطلاعات، ۲۳۰۰ نفر از افراد سودجو برخلاف مقررات و ضوابط اعلامی، اقدام به خریدوفروش غیرمجاز ارز در بازار غیررسمی و یا معاملات فردایی کرده و از این طریق موجب اخلال در نظام ارزی کشور شده‌اند.

با این تفاسیر در صورت ادامه روند عدم شفافیت معاملات ارزی و اجازه آزادانه جهت خریدوفروش بازار فارغ از سیستم رسمی، باید منتظر ادامه سودجویی در بازار ارزی بود.

بانک مرکزی در خصوص افزایش نرخ ارز شفاف‌سازی کند

آلبرت بغزیان، کارشناس، تحلیلگر اقتصادی و عضو هیئت‌علمی دانشگاه بانک مرکزی را مسئول پاسخگویی افزایش نرخ ارز دانست و اظهار داشت: محتویات خبری در خصوص مؤلفه‌های اقتصادی با افزایش قیمت ارز در روزهای اخیر همخوانی ندارد. به بیانی شاهد اتفاقاتی نظیر تغییر ویژه در روابط سیاست خارجی، کاهش عرضه، سخت‌تر شدن خرید دلار و … نبوده‌ایم.

وی افزود: حتی در اخبار، محتویاتی در خصوص قوانین جدید ارزی مشاهده نمی‌شود. با این تفاسیر افزایش نرخ ارز غیرقابل‌توجیه است و مسئولان بانک مرکزی باید در این مورد پاسخگو باشند.

سامانه برخط بازار متشکل ارز نیازمند شفافیت

بغزیان ادامه داد: البته شاید افزایش نرخ ارز به راه‌اندازی سامانه برخط بازار متشکل ارزی مربوط شود. این احتمال وجود دارد که استدلال سودجویان مبنی بر رهگیری در بازار ارزی با سامانه فوق بوده باشد؛ در نتیجه فعالیت‌های خود را در بازار غیررسمی افزایش داده‌اند. البته به دلیل اینکه بانک مرکزی در خصوص سامانه فوق به‌صورت جامع و کامل شفاف‌سازی صورت نداده است، شاید برخی از فعالان اقتصادی تصور کنند که انجام معاملات فوق سبب افزایش مالیات شده و تهدیدی برای آنان به حساب می‌آید.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه تأکید کرد: درصورتی‌که بانک مرکزی، علت واقعی افزایش نرخ ارز را تشریح نکند، این گمانه به وجود می‌آید این نهاد خود به دنبال افزایش قیمت ارز است.

وی اضافه کرد: افزایش دو هزارتومانی قیمت ارز با خریدوفروش صدها میلیون دلار تحقق می‌یابد. این‌گونه نیست که با یک میلیون دلار، شاهد افزایش چند هزارتومانی نرخ ارز باشیم.

بغزیان خاطرنشان کرد: افراد عادی جامعه تنها قادر به خرید ۱۰۰۰ تا دو هزار دلار ارز هستند. در نتیجه پشت پرده افزایش نرخ ارز، افراد و صاحبان قدرت و ثروت قرار دارند که تنها شفافیت، راه حل همیشگی این مشکل خواهد بود.

شفافیت در معاملات ارزی حکم‌فرما شود

تحلیل‌گر مسائل اقتصادی در انتها اظهار داشت: با شفاف‌شدن معاملات ارزی، فعالین اقتصادی بدون دردسر، می‌توانند ارز موردنیاز خود را خریداری کنند. درعین‌حال سودجویان به دلیل رصد دقیق قادر نخواهند بود، فعالیت‌های مخرب خود را پیش ببرند.

بر اساس این گزارش، افزایش ناگهانی ارز در کشور مسبوق به سابقه است و تغییر دولت‌ها نیز در این زمینه تأثیرگذار نبوده است. با این تفاسیر باید در مسیر شفافیت حرکت کرد و هرگونه معاملات ارزی از مسیر قانونی و رسمی انجام شود. البته افزایش عرضه ارز و سهولت در تهیه آن نیز تأثیر بسزایی در کنترل نرخ ارز خواهد داشت.

تحریریه کافه کارآفرینی
تحریریه کافه کارآفرینی
تحریریه کافه کارآفرینی هپی لند
مطالب مرتبط

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

spot_img

محبوب ترین ها

نظرات اخیر